U bent hier

1.2.3. Distributie : Omroepsignaaltransmissie

Er bestaan verschillende methoden om televisieomroepsignalen te distribueren. Oorspronkelijk werden tv-signalen enkel op analoge wijze via de ether verspreid (ontvangst via antenne).

Sinds de introductie van kabeltelevisie in de jaren 1960-70 is deze vorm van omroepsignaaltransmissie al maar populairder geworden, waardoor het vandaag de meest gebruikte technologie is om televisie te ontvangen in Vlaanderen.

Technologische veranderingen hebben ondertussen voor nieuwe verschuivingen gezorgd. Eerst werd satelliettelevisie geïntroduceerd. Door de analoge switch-off werd analoge terrestriële televisie volledig vervangen door digitale terrestriële televisie.
Daarnaast werd door Belgacom de mogelijkheid gecreëerd om via het telefoonnetwerk digitale televisie te ontvangen.

In 2012 introduceerde Telenet met Teletenne een DVBT-aanbod dat breder is dan enkel de - gratis - publieke omroep.

Een overzicht van de categorieën van omroepsignaaltransmissie kan de lezer terugvinden in onderstaande tabel. 

Tabel 17 : Platformen voor omroepsignaaltransmissie - (tekstuele beschrijving afbeelding)

Tabel 17 : Platformen voor omroepsignaaltransmissie

Het Mediadecreet maakt een onderscheid tussen netwerkoperatoren en dienstenverdelers. Onder netwerkoperator wordt de aanbieder van een elektronisch communicatienetwerk verstaan (het bouwen, exploiteren, leiden en beschikbaar stellen van het netwerk), terwijl onder dienstenverdeler elke rechtspersoon wordt begrepen die door middel van elektronische communicatienetwerken één of meer omroepdiensten levert aan het publiek. De omroeporganisatie die alleen de eigen omroepdiensten ter beschikking van het publiek stelt, is geen dienstenverdeler of communicatienetwerk.

Figuur 6: Waardeketen omroepsignaaltransmissiemarkt geeft de verschillende stadia weer die doorlopen worden om omroepdiensten tot bij de eindgebruiker te brengen en welke bedrijven betrokken zijn in de distributie van televisieomroepsignalen.

Zoals te zien is, wordt de omroepmarkt gekenmerkt door een sterke mate aan verticale integratie. Operatoren op de omroepmarkt zijn vaak actief in verschillende onderdelen van de waardeketen. Ook is de eigenaar van het netwerk vaak ook verantwoordelijk voor de exploitatie ervan. Bovendien vervullen deze partijen vaak ook de rol van dienstenverdeler die content levert aan de eindgebruiker op de retailmarkt.[21]

Ten gevolge van de Marktanalysebesluiten van 1 juli 2011 van de Conferentie van Regulatoren voor de elektronische Communicatiesector (CRC), zal hier in de nabije toekomst wellicht verandering in komen. Concreet zullen de kabeloperatoren  aan elke speler die erom vraagt het volgende moeten leveren:

  • toegang tot een doorverkoopaanbod voor hun analoge televisieaanbod;
  • toegang tot hun digitale televisieplatform (behalve voor Belgacom, dat reeds via zijn eigen DSL-netwerk digitale diensten verstrekt);
  • toegang tot een doorverkoopaanbod voor breedbandinternet (Belgacom is wederom uitgesloten van deze toegang).

Overeenkomstig het besluit dat genomen is over de markt voor breedband internet zal Belgacom zijn netwerk moeten openstellen voor een alternatief televisieaanbod.

Figuur 6: Waardeketen omroepsignaaltransmissiemarkt[22] - tekstuele beschrijving figuur 6 : Waardeketen omroepsignaaltransmissiemarkt
Figuur 6 : Waardeketen omroepsignaaltransmissiemarkt


[21] Een uitzondering hierop zijn onder meer satelliet- en DVBT-T omroepdiensten. De technische exploitatie van het omroepnetwerk wordt hier doorgaans verzorgd door een andere partij dan de dienstenverdeler, bv. SES/ASTRA (satelliet) en Norkring (DVB-T).
[22] CRC, “Beslissing van de CRC van 1 juli 2011 betreffende de analyse van de markt voor televisieomroep in het Nederlandse taalgebied”,01/07/2011, p.18

1.2.3.1. Omroepsignaaltransmissie via Coaxkabel

Tot in 2008 kende Vlaanderen 8 erkende kabelverdelers, elk actief binnen een aparte geografische zone. Door zijn overnamepolitiek heeft Telenet gradueel de controle verworven over de kabeldistributie op het overgrote deel van het Vlaamse grondgebied.

Na de overname van UPC door Telenet in 2007 en het kabelakkoord (waarbij Telenet de activiteiten van Interkabel overnam) van 2008, blijven er slechts 3 kabelbedrijven actief. Numéricable (voorheen Coditel Brabant) biedt kabeltelevisie aan in Wemmel en Drogenbos. Tecteo bedient Voeren.[23] Alle andere Vlaamse gemeentes worden van kabel voorzien door Telenet NV.

Deze 3 kabelverdelers bieden zowel analoge kabel als interactieve digitale televisie via de coaxkabel aan.


[23]Voorheen werd Voeren bediend door intercommunale Intermosane. Op 17 december 2009 fuseerden de CVBA NewICo en Tecteo (door opslorping van NewICo door Tecteo).

Tabel 18 : Omroepsignaaltransmissie via Coaxkabel
Onderneming Dienstenverdeler
Tecteo BVBA Tecteo BVBA
Numéricable BVBA Numéricable BVBA
Telenet NV Telenet NV

Deze ondernemingen zijn zowel netwerkoperator als dienstenverdeler. Dit is ook het geval voor Telenet in Interkabelgebied, waar Interkabel de eigenaar van het netwerk bleef. 

1.2.3.2. Omroepsignaaltransmissie via DSL

Sinds augustus 2005 kan in Vlaanderen via een DSL-kabel digitale televisie ontvangen worden.
Met Belgacom TV brengt Belgacom een uitgebreid aanbod van interactieve digitale televisiediensten tot bij de kijker. Ook via Belgacomdochter Scarlet wordt digitale tv via het xDSL-netwerk aangeboden.

Tabel 19 : Omroepsignaaltransmissie via DSL
Onderneming Dienstenverdeler
Belgacom NV Belgacom NV
Belgacom NV Scarlet Belgium NV

Belgacom is zowel netwerkoperator als dienstenverdeler, Scarlet is enkel dienstenverdeler. 

1.2.3.3. Omroepsignaaltransmissie via de ether (Terrestrieel)

De zenders van de openbare omroep waren steeds de enige Vlaamse zenders die via een analoge antenne te bekijken waren. Sinds de afschakeling van het analoge terrestriële signaal in november 2008, kunnen ze enkel nog digitaal ontvangen worden.

Het zenderpark van de VRT werd in 2008 verzelfstandigd. De VRT heeft zijn aandelen in stappen verkocht aan Norkring België – een dochter van het Noorse Telenor – en aan de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV).

In juni 2009 kende de Vlaamse Regulator voor de Media de licenties voor het aanbieden van een televisie- en radio-omroepnetwerk en het gebruik van de bijhorende digitale frequentiepakketten toe aan Norkring België.

In juli 2012 werd door Telenet het DVBT-aanbod Telentenne gelanceerd. 

Tabel 20 : Omroepsignaaltransmissie via de ether (terrestrieel) - vast
Onderneming Dienstenverdeler
Norkring België NV Norkring België NV
Norkring België NV Telenet NV

Een andere vorm van terrestriële televisie is terug te vinden in mobiele televisie waarbij televisiesignalen ontvangen kunnen worden via een GSM of smartphone. Op 15 september 2009 lanceerde Mobistar een verbeterde versie waarbij mobiele televisie in HD-kwaliteit kan worden bekeken. Ook Proximus biedt de mogelijkheid om via GSM televisie te kijken. 

Tabel 21 : Omroepsignaaltransmissie via de ether (terrestrieel) - mobiel
Onderneming Dienstenverdeler
Mobistar NV Mobistar NV
Belgacom NV Belgacom NV

1.2.3.4. Omroepsignaaltransmissie via satelliet

Televisiesignalen kunnen ook via de satelliet verspreid worden. Deze vorm van omroepsignaaltransmissie is niet gebonden aan een vaste vorm van netwerk (coax/koper) en is dus mobieler in zijn toepassing. Een satellietverbinding wordt soms aangewend om tv te kunnen kijken op een tweede verblijf of op campings.

Analoge signalen van diverse omroepen worden doorgegeven door het Luxemburgse Astra. Naast buitenlandse zenders is het mogelijk om BVN (het Beste van Vlaanderen en Nederland, de publieke satellietzender voor Nederlandstaligen in het buitenland) en Limburg TV gratis te ontvangen.

Sinds 2006 kunnen ook digitale signalen ontvangen worden via de satelliet. Vanaf toen bood Airfield NV onder de naam TV Vlaanderen via Astra toegang tot een uitgebreid gamma van digitale omroepen. Dit digitale aanbod is echter niet interactief.

Op 22 december 2009 heeft Airfield zijn naam gewijzigd in Eviso NV. Op 1 oktober 2009 werd de exploitatie van TV-Vlaanderen overgedragen aan de Luxemburgse M7 Group. Eviso NV staat enkel nog in voor de marketingactiviteiten.

Op 8 oktober 2010 ging ook Mobistar van start met een aanbod voor omroepsignaaltransmissie via de satelliet.

De geringe opname van satelliet-tv door eindgebruikers maakt duidelijk dat dit televisieplatform eerder een nichepositie bekleedt in het televisielandschap.  

Tabel 22 : Omroepsignaaltransmissie via satelliet
Netwerkbeheerder Origine Dienstenverdeler Merknaam
SES Astra Luxemburg M7 Groep (Luxemburg), marketing via Eviso NV TV Vlaanderen
SES Astra Luxemburg Mobistar NV Mobistar