U bent hier

1.1.1 Contentleveranciers

Radioprogramma’s bestaan uit een combinatie van originele redactionele bijdragen en muziek. Op regelmatige tijdstippen wordt er ook reclame uitgezonden. 

1.1.1.1 Redactionele bijdragen

Radio is vaak sterk verticaal geïntegreerd in het eerste deel van de productketen. Meestal worden de uitzendingen live vanuit de studio’s van de radio-omroeporganisaties verzorgd door medewerkers die in dienst zijn van de radio-omroepen of worden vooraf opgenomen bijdragen in het programma geïntegreerd.

Een belangrijke component van de redactionele bijdragen betreft de nieuwsuitzendingen waarvoor radiojournalisten instaan.

Journalisten zijn vaak actief via verschillende media. Het is niet mogelijk om het aantal journalisten die louter met radio bezig zijn af te bakenen.
In 2014 zijn er volgens de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) 2478 geregistreerde Vlaamse beroepsjournalisten actief waarvan 695 omroepjournalisten.[4]

1.1.1.2 Muziek

Muziek kan gezien worden als een belangrijke “grondstof” voor de aanmaak van radioprogramma’s.

Er dient door de radio-omroepen betaald te worden voor de uitzending van muziek, onder de vorm van auteursrechten (via onder andere SABAM - de Belgische Vereniging van Auteurs, Componisten en Uitgevers).

Met een aantal leveranciers van radiosignaaltransmissiediensten (bv. de kabel) heeft SABAM rechtstreekse afspraken over vergoedingen die worden betaald om aan de auteursrechtelijke verplichtingen te voldoen.

Ten slotte moeten ook bepaalde categorieën uitbatingen die voor publiek toegankelijk zijn (zoals horecazaken, winkels, beoefenaars van vrije beroepen, organisatoren van evenementen …) een vergoeding betalen en ook aanuitvoerders en producenten (zgn. billijke vergoeding). 

De wettelijke basis hiervoor werd vastgelegd in de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten en de Wet van 19 april 2014 houdende de invoeging van boek XI, "Intellectuele eigendom" in het Wetboek van economisch recht en houdende invoeging van bepalingen eigen aan boek XI in de boeken I, XV en XVII van hetzelfde Wetboek, BS 12 juni 1994 (errata BS 27 juni 2014) en KB van 19 april 2014 tot bepaling van de inwerkingtreding van de wet van 19 april 2014 (BS 12 juni 2014). De modaliteiten die hiervoor gelden worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Hoewel muziek in veel programma’s het merendeel van de zendtijd vult, valt het bestuderen van de economische logica die schuilt achter de aanmaak van muziekopnamen buiten het opzet van dit rapport. Bovendien wordt de auteursrechtenwetgeving vanuit de federale bevoegdheid opgevolgd.

1.1.1.3 Reclame

Een derde soort inhoud van radio-omroep betreft reclameboodschappen.

De verkoop van reclameruimte zorgt voor het merendeel van de inkomsten van de particuliere radio-omroepen en ook de openbare omroep wordt gedeeltelijk gefinancierd met reclame-inkomsten.

Het decreet betreffende de radio-omroep en televisie van 27 maart 2009, gewijzigd bij het decreet van 19 juli 2013 (hierna het Mediadecreet), somt een aantal regels op betreffende radioreclame: radioprogramma’s mogen worden onderbroken voor reclame maar die moet duidelijk herkenbaar zijn en moet kunnen worden onderscheiden van redactionele inhoud.

Wat de radioreclame voor de Vlaamse openbare omroep VRT betreft, is in de beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid een regeling ten aanzien van deze opbrengsten vastgelegd. Het bedrag van de radioreclame is enerzijds beperkt tot een jaarlijks te indexeren plafond van 40,9 miljoen euro, anderzijds is een gegarandeerde minimumgrens bepaald (= 90% van het plafond).
De aanmaak van reclamespots gebeurt door reclamebureaus, in productiestudio’s of rechtstreeks in de (lokale) radiostudio.

De commercialisering gebeurt ofwel via een interne reclameregie, zoals het geval is bij de meeste lokale radio’s, ofwel via onafhankelijke ondernemingen die de externe regie verzorgen.

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de reclameregies van landelijke en regionale omroepen en van enkele ketens. De Vlaamse Audiovisuele Regie (VAR) verzorgt de regie van de verschillende zenders van de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT)[5]. IP Plurimedia verzorgt de externe regie van een aantal private radio-omroeporganisaties zoals radio Nostalgie en Topradio.


Tabel 1: Reclameregie radio

Ondernemingsnaam

Ondernemingsnummer

Aard

Naam aanbod

CFM nv

0871892111

Intern

Hit FM

IP Plurimedia nv (IP Radio)

0450484727

Extern

Club FM

IP Plurimedia nv (IP Radio)

0450484727

Extern

Nostalgie

IP Plurimedia nv (IP Radio)

0450484727

Extern

Topradio

Kanaal Pub bvba

0465614570

Extern

City Music

Medialaan Radio Advertising (ex Q-groep) (business unit)

0432306234

Intern

JOE fm

Medialaan Radio Advertising (ex Q-groep) (business unit)

0432306234

Intern

Q-Music

Pebble Media nv

0809309701

Extern

VRT Radioplayer

Regionale TV Media nv (RTVM)

0448708637

Extern

ROBFM Leuven

Regionale TV Media nv (RTVM)

0448708637

Extern

ROBFM Tienen

Sanoma Media Belgium nv

0404802477

Intern

Story FM

VAR nv

0441331984

Intern

VRT

Vlaanderen 1 nv

0890243036

Extern

Nostalgie

Vlacora bvba

0820344143

Intern

Club FM

Vlacora bvba

0820344143

Intern

Family radio

 



[4] Voor het totaal aantal journalisten betekent dit een opeenvolgende stijging sinds 2011 en 2012. Deze jaarlijkse toename moet echter genuanceerd worden. Ze is immers het gevolg van een vijfjaarlijkse cyclus van de erkenningen. In de loop van elke vijfjaarlijkse erkenningsperiode stijgt het aantal journalisten traditioneel lichtjes. Voor een beeld van de globale evolutie is het beter de cijfers te vergelijken van elk jaar (om de 5 jaar) waarin de erkenningen worden hernieuwd. Met name het negatieve verschil tussen het cijfer van 2007 en 2012 baart de VVJ zorgen: voor het eerst blijkt na een vijfjaarlijkse hernieuwing van de erkenningen het nieuwe cijfer lager uit te vallen dan vijf jaar eerder. Naast de beroepsjournalist bestaat ook het statuur van "journalist van beroep". Dit wordt toegelicht in het infofragment "Soorten journalisten" onder "1.3.1.1 Redacties".

[5] VAR werd in 2010 een volledige dochteronderneming van de VRT nv waardoor deze min of meer als een interne regie beschouwd kan worden.