U bent hier

3.3.2 Geschreven pers

De kostprijs voor de consument wordt volledig gedekt door de aanschafprijs van het gedrukte exemplaar van het dagblad of tijdschrift. De lezer heeft wel de keuze tussen losse verkoop of abonnementsformules.

Uit de consumptieprijstabel die de FOD Economie op zijn website publiceert, kunnen de in figuur 83: Evolutie prijsindex kranten (2013=100%) (België) en figuur 84: Evolutie prijsindex magazines en tijdschriften (2013=100%) (België) afgebeelde prijsevoluties afgeleid worden.


Figuur 83: Evolutie prijsindex kranten (2013=100%) (België) - tekstuele beschrijving figuur 83

Bron: FOD Economie


Figuur 84: Evolutie prijsindex magazines en tijdschriften (2013=100%) (België) - tekstuele beschrijving figuur 84

Bron: FOD Economie

De cijfers van de FOD Economie verwijzen in het geval van tijdschriften en dagbladen niet naar de gemiddelde prijs, maar geven de indexcijfers weer en symboliseren aldus de prijsevolutie sinds 2006[133].

2013 is het basisjaar waar de prijzen gelijk werden gesteld aan 100 voor een korf[134] van producten.
De informatie wordt gepubliceerd op het niveau van het Rijk (dus inclusief Frans- en Duitstalige bladen). De methodologie die gebruikt wordt voor de indexberekening is zodanig opgesteld dat ze slechts representatief is op het nationale niveau. De wegingscoëfficiënten werden vastgelegd in functie van de nationale huishoudbudgetenquête. De gevolgde distributievormen werden eveneens op nationaal niveau gekozen.

Gezien het beperkt aantal Vlaamse krantentitels kan de individuele prijsevolutie van de verschillende titels gedurende de laatste 8 jaar uitgetekend worden (prijzen steeds begin januari). Tijdens deze periode is de prijs van een dagblad gemiddeld met ongeveer een derde toegenomen. Het afgelopen jaar werden alle dagbladen 10 eurocent duurder, met uitzondering van De Tijd die 20 eurocent extra aanrekende t.o.v. vorig jaar. De Tijd en De Morgen stegen sinds 2007 het snelst met 40%, terwijl de consumptie-index (2006 = 100) slechts met 17% toenam.

De meeste gedrukte dagbladen (weekedities) stegen in prijs met 8%, De Tijd (11%) en Het Nieuwsblad (17%) namen sterker in prijs toe. Dit vertaalt zich in een toename van 0,10 of 0,20 euro. Door de prijsstijging van Het Nieuwsblad kost deze nu ook 1,40 euro zoals de meeste andere dagbladen. Enkel De Tijd is duurder, nl. 2,10 euro.


Figuur 85: Prijsevoluties krantentitels - tekstuele beschrijving figuur 85

Bron: Eigen opzoeking


De prijzen van de (onderstaande selectie) weekbladen bleven over het algemeen constant. Enkel Libelle, Flair, P-magazine en Trends werden 7 à 9% duurder. In vergelijking met 2005 was Story de sterkste prijsstijger met 87%. De uitgeverij Sanoma Media Belgium heeft besloten om het magazine vanaf 1 juli 2014 aan te bieden in 2 versies waarbij de ene de tv-gids van TeVe-Blad bevat en de andere niet. Hierdoor betalen de lezers die de tv-gids niet willen minder dan het huidige tarief (nl. €2,40 t.o.v. €2,80). Flair, Libelle en Humo zijn daarna de sterkste stijgers (55 à 59%).

De minst sterke stijgers zijn de magazines Joepie en Tv-Gids. Om deze tijdschriften te kunnen lezen betalen de lezers respectievelijk 21% en 25% meer dan in 2005.

Figuur 86: Prijsevolutie weekbladtitels: gemiddelde prijs op jaarbasis - tekstuele beschrijving figuur 86

Bron: Eigen bewerking op basis van gegevens verstrekt door de Federatie van de Belgische magazines (Febelmag)


Door de technologische vooruitgang zijn alle dagbladen via applicaties verkrijgbaar waardoor de consument zijn dagelijkse krant ook via tablet en smartphone kan lezen. De meeste abonnementen voorzien in het gratis verstrekken van toegang tot de applicaties voor de abonnees. Bij losse verkoop (verkoop per stuk) moet de consument een vergoeding betalen. Deze bestaat uit een eenmalige prijs voor het downloaden van de applicaties (in de praktijk is dit meestal gratis) en de prijs voor het downloaden (m.a.w. het aankopen) van het dagblad zelf.

Bij het vergelijken van de prijzen van dagbladen voor weekdagen voor het afgelopen jaar ten opzichte van het vorige jaar valt het op dat de gedrukte versies zo goed als allemaal in prijs toenamen terwijl de online versies niet in prijs wijzigden met uitzondering van De Morgen. Deze laatste verdubbelde zijn online prijs voor de weekedities, in het weekend betaalt de online lezer 33% meer. De weekkrant van De Morgen was het enige dagblad dat tussen 2012 en 2013 geen prijstoename had gekend. Zowel in print als online neemt de prijs van de weekendkrant echter voor het tweede jaar toe.

Waar oorspronkelijk gedacht werd dat online versies voor dagbladen goedkoper zouden zijn dan de papieren versies, klopt dit niet voor De Morgen en De Standaard. Daar betaalt de lezer 39 eurocent meer voor de online weekdagversie dan voor de gedrukte. Voor de weekendeditie is het verschil minder groot, nl. 9 eurocent. Hoewel vorig jaar enkel De Standaard zijn prijs op die manier zette, heeft De Morgen deze strategie het afgelopen jaar ook toegepast.

Voor het derde jaar op rij betaalt de lezer online voor de meeste kranten 0,89 euro. De Standaard, De Tijd en De Morgen vragen 1,79 euro.

In tabel 93: Prijzen periodieke bladen via applicaties (uit top 20 van de tijdschriften) worden de periodieke bladen uit de top 20 van tijdschriften (zie tabel 80: Marktaandelen top 20 tijdschriften in termen van oplage in 2013) die een applicatie hebben weergegeven.

Wanneer de evolutie in de prijsverschillen tussen de applicaties en de gedrukte versies van de verschillende tijdschriften wordt bekeken, blijkt dat er geen duidelijke lijn getrokken kan worden. Vaak wordt ofwel het online exemplaar duurder ofwel de geschreven versie duurder. Een gelijktijdige, in verhouding gelijkwaardige prijswijziging van beide vormen gebeurde afgelopen jaar enkel voor Libelle en in mindere mate bij P-Magazine. Voor Libelle, Humo en Story betaalt de lezer meer voor het digitale exemplaar dan de geschreven versie. Story was in 2012 en 2013 echter online goedkoper; voor Humo was dit enkel in 2012. Enkel in het geval van Flair, Knack en Feeling kosten beide vormen even veel.
 

Tabel 92a: Evolutie prijzen gedrukte dagbladen (prijzen van augustus)

Dagbladen Papieren prijs weekdag 2013 Papieren prijs weekdag 2014 Procentuele wijziging 2013-2014 Papieren prijs weekend 2013 Papieren prijs weekend 2014 Procentuele wijziging 2013-2014
De Morgen 1,3 1,4 8% 3,25 3,5 8%
De Standaard (incl bijlagen) 1,4 1,4 0% 3,25 3,5 8%
Gazet van Antwerpen 1,3 1,4 8% 2,2 2,2 0%
De Tijd 1,9 2,1 11% 3 3,3 10%
Het Laatste Nieuws 1,3 1,4 8% 2,1 2,2 5%
Het Belang van Limburg 1,3 1,4 8% 2,2 2,2 0%
Het Nieuwsblad 1,2 1,4 17% 2,1 2,2 5%

Bron: Eigen bewerking op basis van de website App Store, www.apple.com


Tabel 92b: Evolutie prijzen digitale dagbladen (prijzen van augustus)

Dagbladen Digitale prijs weekdag 2013 Digitale prijs weekdag 2014 Procentuele wijziging 2013-2014 Digitale prijs weekend 2013 Digitale prijs weekend 2014 Procentuele wijziging 2013-2014
De Morgen 0,89 1,79 101% 2,69 3,59 33%
De Standaard (incl bijlagen) 1,79 1,79 0% 3,59 3,59 0%
Gazet van Antwerpen 0,89 0,89 0% 1,79 1,79 0%
De Tijd 1,79 1,79 0% 2,69 2,69 0%
Het Laatste Nieuws 0,89 0,89 0% 1,79 1,79 0%
Het Belang van Limburg 0,89 0,89 0% 1,79 1,79 0%
Het Nieuwsblad 0,89 0,89 0% 1,79 1,79 0%

 
Tabel 92c: Evolutie onderlinge prijsverhouding tussen digitale en gedrukte dagbladen (prijzen van augustus)

Dagbladen % wijziging digitale t.o.v. papieren prijs: weekdag 2013 % wijziging digitale t.o.v. papieren prijs: weekdag 2014 % wijziging digitale t.o.v. papieren prijs: weekend 2013 % wijziging digitale t.o.v. papieren prijs: weekend 2014
De Morgen 68% 128% 83% 103%
De Standaard (incl bijlagen) 128% 128% 110% 103%
Gazet van Antwerpen 68% 64% 81% 81%
De Tijd 94% 85% 90% 82%
Het Laatste Nieuws 68% 64% 85% 81%
Het Belang van Limburg 68% 64% 81% 81%
Het Nieuwsblad 74% 64% 85% 81%


Tabel 93: Prijzen periodieke bladen via applicaties (uit top 20 van de tijdschriften)

Magazines

Gedrukte
prijs

2013

 

Gedrukte
prijs

2014

 

%
wijziging
voor
gedrukte
prijs

Digitale
prijs

(prijs/
download)

2013

 

Digitale
prijs

(prijs/
download)

2014

 

 

%
wijziging
digitale
prijs
(prijs/
download)

 

%
wijziging

digitale
t.o.v.
gedrukte
prijs

2013

 

 

%
wijziging
digitale
t.o.v.
gedrukte
prijs

2014

Flair

2,50  €

2,70  €

8%

2,69  €

2,69  €

0%

8%

0%

Humo

3,10  €

3,10  €

0%

3,59  €

3,59  €

0%

16%

16%

Knack

5,00  €

5,00  €

0%

4,49  €

4,99  €

11%

-10%

0%

Krant van
West-Vlaanderen

2,80  €

2,80  €

0%

2,69  €

2,69  €

0%

-4%

-4%

Libelle

2,60  €

2,90  €

12%

2,69  €

2,99  €

11%

3%

3%

P-Magazine

2,70  €

2,95  €

9%

2,39  €

2,69  €

13%

-11%

-9%

Sport/Voetbal-
magazine

3,50  €

3,50  €

0%

2,69  €

2,99  €

11%

-23%

-15%

Story

2,80  €

2,80  €

0%

2,69  €

2,99  €

11%

-4%

7%

Trends

5,50  €

5,90  €

7%

5,49  €

5,49  €

0%

0%

-7%

Vitaya

4,10  €

4,20  €

2%

3,99  €

3,99  €

0%

-3%

-5%

Feeling

4,50  €

4,50  €

0%

4,49  €

4,49  €

0%

0%

0%

Bron: Eigen bewerking op basis van de website App Store, www.apple.com

Infofragment: “Magstore”

In september 2012 beslisten verschillende spelers (Mediahuis nv, De Persgroep Publishing nv, De Vlijt nv, Editions de l’Avenir, IPM, Mediafin, Rossel en Roularta Media Group nv) om de digitale kiosk ‘MagStore’ online te zetten. Hierdoor zijn verschillende dagbladen en magazines online in één app beschikbaar op tablet en/of smartphone. Voor elke losse aankoop van een magazine betaalt de lezer een prijs. Als hij al een abonnement op het magazine heeft, is de digitale editie gratis.

De applicatie draait op het HTML5-systeem waardoor het op verschillende besturingssystemen draait (bv. Android, iPhone en iPad). De magazines die onder andere gedownload kunnen worden zijn Flair, Feeling, Feeling Wonen, Humo, Libelle, Libelle Lekker!, Libelle Mama!, Marie Claire, Njam![135], Story, TeVe-Blad, Vitaya maandblad en Femmes d’Aujourd’hui.

 

 


[133] De specifieke reden waarom voor een product in bepaalde gevallen (zoals voor kranten en tijdschriften) geen gemiddelde prijzen maar uitsluitend indexcijfers worden gepubliceerd, is het feit dat het gevolgde product uit de indexkorf een staal van getuigen is dat in de meeste gevallen niet homogeen is en waardoor aan een gemiddelde prijs geen echte betekenis kan gehecht worden (voorbeeld staal van de personenwagens, staal van de buitenlandse reizen, staal van kranten en tijdschriften). In dit laatste geval gaat het concreet over een mix van prijzen voor losse nummers en abonnementen.

[134] De gehanteerde productdefinities van de indexkorf zijn strikt vertrouwelijk. Zij mogen niet aan derden worden meegedeeld noch gepubliceerd. Hiermee beoogt de indexcommissie het uitsluiten van mogelijke manipulatie van het indexcijfer. Immers, indien de productdefinities gekend zouden zijn door derden bestaat de mogelijkheid dat de prijsevolutie voor deze producten anders zou verlopen dan voor andere (aanverwante) producten die niet in de indexkorf zitten.

[135] Njam! werd in maart 2014 stopgezet door Sanoma Media Belgium.