U bent hier

3.4.2 De wereld in Vlaanderen

De internationalisering manifesteert zich ook in de omgekeerde richting. Doorheen de jaren hebben enkele internationale - veelal Amerikaanse - mediabedrijven zich ontwikkeld tot grote wereldwijde spelers, die ook in belangrijke mate op de Vlaamse markt actief zijn. In tabel 97: De grootste mediabedrijven in Europa, hun inkomsten in 2013 en hun media-activiteiten vindt de lezer een overzicht van de 16 grootste mediabedrijven in Europa. De ondernemingen zijn gerangschikt volgens media-inkomsten uit 2013.

RAI (Italië) valt net buiten de top 15. De mediaopbrengsten van Pearson daalden met ongeveer 1.500 miljoen euro.

De directe invloed van die internationale mediagroepen in Vlaanderen uit zich vooral in het leveren van content (muziek, tv-programma’s). Zoals hieronder bij de overzichten per productcategorie wordt beschreven zijn sommige mediabedrijven uit de lijst wel via dochterondernemingen in Vlaanderen actief.

Daarnaast worden belangrijke posities in de schakels televisie- en internetdistributie ingenomen door dochters van buitenlandse ondernemingen, met name door Telenet nv (dochter van Liberty Global), Mobistar nv (dochter van France Telecom) en Base Company nv (dochter van de KPN Group nv).

Tabel 97: De grootste mediabedrijven in Europa, hun inkomsten in 2013 en hun media-activiteiten[145]

Bedrijf

Land

Media-opbrengsten in miljoen

Kranten

Magazines

Boeken

Radio

TV

Film

Muziek

Bertelsmann SE & Co. KGaA

Duitsland

€ 16.356

x

x

x

x

x

x

x

Vivendi

Frankrijk

€ 10.197

 -

-

-

-

x

x

x

Lagardère

Frankrijk

€ 7.216

x

x

x

x

x

-

-

Reed Elsevier

Groot Brittannië

€ 7.106

 -

x

x

 -

 -

 -

 -

ARD

Duitsland

€ 6.284

 -

 -

 -

x

x

 -

 -

Pearson

Groot Brittannië

€ 6.096

x

x

x

 -

 -

 -

 -

BBC

Groot Brittannië

€ 6.008

 -

x

 -

x

x

 -

 -

The Nielsen Company

Nederland

€ 4.294

 -

 -

 -

 -

 -

 -

 -

Wolters Kluwer

Nederland

€ 3.565

 -

x

x

 -

 -

 -

 -

Mediaset SpA

Italië

€ 3.415

 -

 -

 -

 -

x

 -

 -

ITV Plc

Groot Brittanië

€ 3.242

 -

 -

 -

 -

x

 -

 -

France Télévision

Frankrijk

€ 3.153

 -

 -

 -

x

x

 -

 -

Bonnier

Zweden

€ 3.084

x

x

x

 -

x

x

 -

Axel Springer

Duitsland

€ 2.801

x

x

 -

x

x

 -

 -

Grupo Prisa

Spanje

€ 2.709

x

 -

x

x

x

x

 -

RAI

Italië

€ 2.625

 -

 -

 -

x

x

 -

 -


3.4.2.1 RADIO

De belangrijkste radio-omroeporganisaties in Vlaanderen zijn in Vlaamse handen. Op het leveren van de muziek na, zijn er voorlopig geen grote internationale radiospelers aanwezig in de eerste schakels van de radiowaardeketen in Vlaanderen.

In de radiodistributiemarkt zijn vooral buitenlandse ondernemingen actief. Het betreft hier het Nederlandse Broadcast Partners en het Noorse Norkring.
 

3.4.2.2 TELEVISIE

De productiehuizen Woestijnvis nv en deMENSEN nv werden overgenomen door SBS Belgium nv, een dochtermaatschappij van De Vijver Media nv. Deze laatste onderneming is ontstaan uit het consortium van Corelio nv, het Finse Sanoma Oyj en Waterhouse & Waterhouse waarbij 1/3de dus ingenomen werd door een buitenlandse onderneming.
Het productiehuis deMENSEN nv werd intussen afgestoten door De Vijver Media nv. Daarnaast is het mogelijk dat het aandeel van Sanoma Oyj wordt overgenomen door Telenet nv (dochteronderneming van het Amerikaanse Liberty Global) waarbij het aandeel verhoogd wordt tot 50% door extra kapitaal te investeren. De enige hindernis die Telenet nv nog moet nemen is het verkrijgen van een goedkeuring door de Europese Mededingingsautoriteit.
Dit zal er toe leiden dat het buitenlands aandeel in De Vijver Media nv overgaat naar een andere buitenlandse onderneming en dat die meer invloed verkrijgt in De Vijver Media nv. 

Een langverwachte wijziging in het medialandschap was de komst van Netflix naar Vlaanderen. Sinds september 2014 kunnen televisiekijkers via het internet films en series bekijken aan een vast tarief per maand. Netflix gaat zo de strijd aan met de on-demand-aanbiedingen van Telenet nv en Belgacom nv.
Het Amerikaanse bedrijf is al langer bezig met zijn expansie binnen Europa. In dezelfde periode spreiden zij hun business, naast België, ook uit naar Luxemburg, Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland en Frankrijk.
Ook Google is bezig met het uitrollen van een on-demand-aanbod van films. Via de Google Play Store kunnen liefhebbers een film huren of kopen.

Daarnaast blijven er een groot aantal dochtermaatschappijen van internationale huizen actief in het tv-productiesegment. Het moederbedrijf van het Vlaamse Fremantlemedia heeft wereldwijd in 22 landen dochterbedrijven en maakt deel uit van RTL Group. Deze laatste is in handen van Bertelsmann, het belangrijkste mediabedrijf op basis van inkomsten in Europa (zie voorgaande tabel). Eyeworks, een van oorsprong Nederlands productiehuis, heeft vestigingen in een vijftiental landen waaronder België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Kanakna Productions nv is de dochteronderneming van Zodiak Entertainment, dat aanwezig is in 18 verschillende landen. Het Vlaamse productiehuis Blazhoffski bvba is een dochter van Blazhoffski Nederland. Het Nederlandse Endemol heeft een netwerk van meer dan 80 dochterondernemingen in meer dan 30 landen waaronder Endemol België nv.

Binnen het segment distributie is de buitenlandse aanwezigheid aanzienlijker. Door de overname van het VRT-zenderpark betrad het Noorse Norkring de Vlaamse markt voor omroeptransmissie. Satellietdienstenverdeler TV Vlaanderen wordt sinds december 2009 door de Luxemburgse M7 Group gecommercialiseerd.

Ook Mobistar nv, dochter van het Franse France Telecom, ging eind 2010 van start met een satellietaanbod. Afgelopen jaar kondigde Mobistar nv echter aan dat vanaf 22 mei 2013 de verkoop van internet, televisie en vaste telefonie aan particulieren zou worden geschorst door een te lage rentabiliteit. Op 15 september 2013 stopte het bedrijf met televisie. Ondertussen heeft het bedrijf aangekondigd dat het wil gebruik maken van de beslissingen tot het openstellen van het kabelnetwerk. Eind 2014 zouden zij een televisie-aanbod willen lanceren via het netwerk van Telenet nv.
Base Company nv, een dochter van de Nederlandse KPN-groep, betrad de markt met haar Snow-aanbod (televisie, internet en telefonie) in 2013.

Fox International Channels Netherlands is hoofdaandeelhouder van de mediaregie Transfer.

Ten slotte is er nog de kabelverdeler Telenet nv dat voor de helft eigendom is van het Amerikaanse Liberty Global.
 

3.4.2.3 GESCHREVEN PERS

Het Finse Sanoma Oyj zet zijn Belgische tijdschriftenportofolio in de etalage. In de portofolio zit onder andere het magazine Humo. Door de verkoop komen de Belgische tijdschriften mogelijkerwijs opnieuw in Belgische handen aangezien Roularta Media Group nv en De Persgroep nv twee geïnteresseerde kandidaten zijn en er tot hiertoe internationaal weinig interesse is.

Begin 2012 werd een nieuwe divisie van Roularta Media Group nv opgestart, namelijk International Media Service (IMS). Zij hebben het beheer over de magazines van Group Express Roularta Frankrijk en andere buitenlandse kwaliteitsmagazines. Het vertegenwoordigt Elsevier Media (Nederland) in België.
 

3.4.2.4 INTERNET

De ondernemingen die belangrijke mediagerelateerde Vlaamse websites in hun beheer hebben zijn hoofdzakelijk Vlaamse ondernemingen. Veel andere belangrijke sites (waaronder sociale netwerken, waar mensen hoe langer hoe meer aan nieuwsgaring doen) zijn echter voornamelijk van buitenlandse oorsprong. Door de vrije toegankelijkheid van het medium is het niet mogelijk een exhaustieve lijst op te maken van de buitenlandse ondernemingen die actief zijn op de Vlaamse markt.

De schakel distributie kent wel, zowel voor mobiel als voor vast internet, een grote internationale aanwezigheid.

Youtube heeft plannen om met de distributie van mediacontent in België te starten. Zo hebben 2BE, Canvas (Canvas TV), Jim Mobile, Ketnet (KetnetVideo), VIER (opVIER), VIJF (opVIJF), Vitaya, VTM en vtmKzoom reeds een aparte pagina/kanaal op Youtube om hun programma’s aan te bieden. De regionale omroepen ATV, TV Oost en TV Limburg (tvlimburgbe) hebben dit kanaal eveneens in gebruik genomen.

 



[145] Mediaopbrengsten verwijst naar opbrengsten uit advertenties, publiciteit, radio- of televisietransmissie, tv en filmproducties, muziek, geschreven pers, distributiediensten, abonnementen, overheidssteun, etc.Retailverkoop, themaparken, games, etc. zijn niet inbegrepen.

Mediadb, “Ranking - Die 50 größten Medienkonzerne 2014”, http://www.mediadb.eu/rankings/intl-medienkonzerne-2014.html